SSK İŞLEM YÖNETMELİĞİNİN GETİRDİKLERİ

SSK İşlem Yönetmeliğinin Getirdikleri

28.08.2008 Tarihinde resmi gazetede yayınlanan, yeni sosyal sigorta işlem yönetmeliği ve bu yönetmelik çerçevesinde değişen ve dikkat edilmesi gereken önemli konuları aşağıda başlıklar halinde topladım. 

1-  E-Sigorta Sistemi Geliyor; Bilgi ve belgelerin Kuruma verilme usulü; Kurum, bu Yönetmelik gereği verilecek her türlü belge veya bilginin e-Sigorta ortamında gönderilmesi hususunda gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan idareleri, kurum ve kuruluşları zorunlu tutmaya veya zorunluluk esasını kaldırmaya yetkilidir. Bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgelerin e-Sigorta ortamında Kuruma gönderme zorunluluğu getirilmesine rağmen bu yükümlülüğün yasal süresi içinde veya yasal süresi dışında kağıt ortamında yerine getirilmesi halinde de bu belgeler işleme konulur. Bu durumda, Kanunun 102 nci maddesi uyarınca idari para cezaları uygulanır. 

2-  Banka Sigortasız İşcileri Sskya Bildirecek; Kamu idareleri ile 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluslar, Kurumca sağlanacak elektronik altyapıdan yararlanmak suretiyle, Kurumca belirlenecek islemlerde, islem yaptığı kisilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit ettiği kisileri, Kuruma bildirmekle yukumludurler. (2) Bu maddenin uygulamasına iliskin usul ve esaslar tebliğ ile duzenlenir.

3-  İşten çıkan işciler 10 gün içinde bildirilecek; Sigortalılığın sona ermesine iliskin bildirimler, Kanunun 4 uncu maddesi birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olanlar icin Ek-5, (c) bendine tabi olanlar icin ise Ek-5-A’da bulunan sigortalı isten ayrılıs bildirgesiyle sigortalılığın sona ermesini takip eden on gun icinde e-sigorta ile yapılır. Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrası (b) bendi kapsamındaki sigortalılardan sigortalı işten ayrılış bildirgesini kâğıt ortamında verenler için, sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi iki nüsha düzenlenir. Biri düzenleyen kuruluşta kalır, diğeri ilgili üniteye gönderilir. Sigortalıya, sigortalılığının sona erdiği ilgili ünite tarafından yazı ile bildirilir.

(4) Yasal süresi dolmadığı için henüz Kuruma verilmeyen aylık prim ve hizmet belgesinde yer alacak sigortalı çalışmalarının Kurumca bilinmesini gerektiren diğer hâllerde de bu madde gereğince işlem yapılır. Ancak, on günlük süre dolmadan aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ise ayrıca sigortalı işten ayrılış bildirgesi verilmez.

4-  Tc Kimlik Numarası Sigorta Sicil Numarası Oluyor; Sigortalılar, Kuruma verilen ilk veya tekrar   sigortalı işe giriş bildirgelerine göre Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları ile bilgisayar ortamında tutulan tescil kütüğüne kayıt edilir. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, aynı zamanda sigortalıların Sosyal Güvenlik sicil numarasını oluşturur. Sigortalıların tescil, hizmet ve her türlü bilgisayar kayıtları ile diğer sosyal sigorta işlemleri, Sosyal Güvenlik sicil numarası altında tutulur. (2) Yabancı uyruklulara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilecek kimlik numaraları aynı zamanda bunlar için Sosyal Güvenlik sicil numarası olarak kullanılır. 

5-  Kendi İşyerlerinde veya Ortak Oldukları İşyerlerinde Sigortalı Olunamıyor; kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fırkasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.

 6-  Çakışan Sigorta Süreleri ve Birleşme ;                                   

(1) Sigortalının, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hâllerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması hâlinde; öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır.
(2) Bu sigortalılık hâli kesintiye uğrayıncaya kadar sigortalılık devam ettirilir. Kesintiye uğraması hâlinde, sonra başlayan sigortalılık hâli devreye girer. Sigortalının, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hâlleri ile 5 inci maddenin (a) ve (e) bentlerine tabi sigortalılık hâllerinin çakışması hâlinde, Kanunun 4 üncü madde kapsamında sigortalı sayılır ve birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3)Sigortalının, bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık hâlinden başka bir sigortalılık hâli   için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hâli için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık hâlinde geçmiş kabul edilir.

(4) Bu maddede belirtilen statü değişikliklerinde, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen sigortalılığın sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren, yeni statüye göre hak ve yükümlülükler başlar.

7-  İşyeri Bildirgesi E-Sigortadan verilecek; İşyerinde, Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (a) bendi ile (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, böyle bir işyerini devir alan veya bu nitelikte işyeri kendisine intikal eden işveren, Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü olduğu örneği Ek-6 ve Ek-6-A’da bulunan işyeri bildirgesini düzenleyerek e-sigorta ile göndermek zorundadır. 

8-  Süresinden Sonra Verilecek işyeri Bildirgesi elden yada postayla; Süresi içinde verilmeyip, sonradan verilen işyeri bildirgesi elden veya posta yoluyla Kuruma verilir. Adi posta veya kargo ile gönderilen veya Kuruma doğrudan verilen işyeri bildirgelerinde, bildirgenin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih; taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi olarak gönderilenlerde ise postaya verildiği tarih bildirim tarihi olarak kabul edilir. Sonradan verilen işyeri bildirgelerinin e-sigorta ile kabul edilmesi hususunda Kurum yetkilidir.

9-  10 günden fazla olan raporlar Kurumca sözleşmeli hastanelerden olursa geçerli olacak; isitirahat raporlarının Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi şarttır. Kurumla sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi 10 günü geçmeyen raporlar, Kurumla sözleşmeli resmî sağlık hizmeti sunucusu hekimi tarafından, 10 günü aşan raporlar ise Kurumla sözleşmeli resmî sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onandığı takdirde geçerli olur. 

 10- Sosyal Güvenlik Destek Primi kademeli olarak %15; Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında olanlardan,  tarımsal faaliyetlerde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar hariç, almakta oldukları veya bağlanacak yaşlılık aylıklarının % 15’i oranında Sosyal Güvenlik destek primi kesilir. Yaşlılık aylığından kesilecek olan bu tutar, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılara ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek Sosyal Güvenlik destek priminden fazla olamaz. (b) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınacak belgelerle doğrulamak kaydıyla faaliyette bulunulmadığına ilişkin süreler hariç olmak üzere çalışılan süreleri için, Sosyal Güvenlik destek primi oranı olarak Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen hükümler uygulanır. Söz konusu maddede belirtilen oran, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/2008 tarihine kadar % 12 olarak, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak uygulanır. Ancak bu oran % 15’i geçemez. Kesilecek olan bu tutar, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılara ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek Sosyal Güvenlik destek priminden fazla olamaz. 506 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenler hakkında da bu bent hükümleri uygulanır. 

11-Süresi Geçtikten sonra yapılan bildirge düzeltmeleri; Yasal süresi içinde vermiş oldukları prim belgesi türünde yanlışlık yapıldığının anlaşılması üzerine, düzeltme amacıyla yasal süresi geçirildikten sonra verilen ek veya asıl aylık prim ve hizmet belgeleri süresinde verilmiş sayılır. 

12-Yanlış verilen bildirgelerde ceza yok (sgdp yerine Tüm sigorta kolu olarak  verilen) ; şverenin; sigortalıların Sosyal Güvenlik destek primine tabi olarak çalışırken sehven tüm sigorta kollarından veya tüm sigorta kollarına tabi çalışırken sehven Sosyal Güvenlik destek primine tabi bildirildiğini ileri sürerek, yapılan bu yanlışlığı düzeltmek amacıyla verdiği iptal ve asıl/ek aylık prim ve hizmet belgeleri incelemeye gerek kalmaksızın işleme alınır. Bu amaçla verilen asıl/ek aylık prim ve hizmet belgelerine idarî para cezası uygulanmaz. 

13-Defterin arka yüzüne yazılan SSK giderleri geçersiz sayılıyor; asdikli sayfalarının dolması üzerine, yeni defter tasdiki yerine, belgeli bilgilerin yazım sayfaları kalmayan defterin tasdiksiz sayfalarına kaydedilen ay veya aylara, ilişkin defter kayıtları geçerli sayılmaz. Kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu hâlde tasdiksiz tutulmuş olan defterler hakkında defter ve belgelerin ibraz edilmemesine ilişkin hükümler uygulanır. 

14-İmzasız Bordrolar geçersiz; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının Sosyal Güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti (aylık, haftalık, gündelik, saat veya parça başı ücreti), ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasını ihtiva etmeyen ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz. Ücretlerin ve diğer ödemelerin makbuz mukabilinde veya banka aracılığı ile yapılması hâlinde ücret tediye bordrosunda imza şartı aranmaz.  

15- Smmm ve ymm raporlarına dayanan prim tahakkukları; (1) Bu Yönetmeliğin 117 ve 118 inci maddeleri uyarınca serbest muhasebeci malî müşavirler ile yeminli malî müşavirler tarafından düzenlenen raporlar neticesinde, ünitece tahakkuk ettirilen primler, Kanunun 88 inci maddesi de dikkate alınmak suretiyle hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ olunur.    (2) Ayrıca, işin yürütümü için gerekli olduğu saptanan asgari işçilik miktarının Kuruma bildirilmediğinin veya eksik   bildirildiğinin anlaşılması hâlinde, bildirilmeyen tutarın hangi aya ait olduğu hususunda bir tespit varsa o aya; tespit yoksa faaliyette bulunulan son aya mal edilir. Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile (e) bendinin (4) numaralı alt bendi de dikkate alınarak gerekli işlem yapılır.  

16- Kriterlere Uygun Çalışan İşverenlere Ödül; İşverenlerden Kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirenlerden Kurumca belirlenen kriterleri taşıyanlara “Takdir Belgesi” veya “Sosyal Güvenlik Sorumluluk Belgesi” verilebilir. 

17- Kurumların Harflendirilmesi; Kanunla yürürlükten kaldırılan Sosyal Güvenlikkanunlarına göre gelir ve aylık bağlananlara, bu Yönetmeliğin 72 nci maddesinde belirtilen tahsis numarası verilir. Ancak, tahsis kodları, tahsis kodunun başlangıcına, devredilen Sosyal Güvenlik kurumlarından hangisinin gelir veya aylık bağladığının tespitini sağlamak üzere;

a) Sosyal Sigortalar Kurumunca bağlanan gelir ve aylıklar için (A),

b) Bağ-Kur’ca bağlanan aylıklar için (B),

c) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca bağlanan aylıklar için (C), kodu eklenir.

18- Sosyal Güvenlik Destek Primi Geç Ödemede %3 Gecikme Cezası ; Sosyal Güvenlik destek primi, süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için % 3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır. Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır.

19- Zaman Aşımı Süresi Kademeli Oluyor; İşyeri kayıt belgelerini saklama yönünden;   114.madde   a) İşverenler, işyeri sahipleri ve alt işveren işyeri ile ilgili tüm defter ve belgeleri, istenilmesi hâlinde, Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş ilgili memurlarına göstermek üzere, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak 10 yıl süreyle, Kamu idareleri 30 yıl süreyle, tasfiye ve iflas idaresi memurları ise görevleri süresince saklamak zorundadırlar.

Bu Yönetmeliğin 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında geçen defter ve belgeleri;

a) 10 yıl olan saklama süresi 2008 yılı için 5 yıl, 2009 yılı için 6 yıl, 2010 yılı için 7 yıl, 2011 yılı için 8 yıl, 2012 yılı için 9 yıl olarak,

b) 30 yıl olan saklama süresi ise 2008 yılı için 5 ve sonraki yıllarda 30 yıl tamamlanıncaya kadar her yıl birer yıl artırılarak,     uygulanır.

20- Posta İle Yapılan Bildirimler; Adi posta veya kargo ile gönderilmesi hâlinde Kurum kayıtlarına intikal tarihi, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta ile yapılan bildirimlerde postaya veriliş tarihi Kuruma intikal tarihi olarak kabul edilir.

21-İşveren Numarası; İşyeri numarasından önce gelmek üzere gerçek ve tüzel kişilere işveren numarası verilebilir. Bu numara gerçek kişi işverenlerde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, yabancı uyruklu gerçek kişi işverenlere Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilecek numarası, tüzel kişi işverenlerde ise vergi kimlik numarasıdır

22- Bu Yönetmelik hükümleri 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girer.

1 Ekim Gelmeden Kendinizi

Yeni Sosyal Güvenlik Yasasına Hazırlayın

Anayasa Mahkemesi iptal etmezse 1 Ekim 208 günü Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girecek.

İşte 1 Ekim 2008 günü gelmeden yapılacak olanlar olduğu gibi çalışanların duymasında fayda olan hususlardan bazılarını sıraladım.

1- Ayda 30 günden az çalışan işçiler a- GSS primlerini kendileri ödemek zorunda İşyerinizde ayda 30 günden az çalışan işçileriniz var ve siz onları SSK’ya eksik günle bildiriyorsunuz, 1 Ekim gününden sonra işçileriniz sizin bildirdiğiniz gün sayısından eksik kalan günlerin GSS primlerini gidip SGK adına bankalara ödemezlerse ne kendileri ne de eş-çocukları sağlık yardımı alamayacaklar. Mesela, ayda 10 gün SGK’ya bildirilen işçiniz kalan 20 günün GSS primini ödemek zorunda. İşverenler bunu işçilerinize nasıl anlatırsınız bilmiyorum ama açıklamanız gerekir.

b-İsteğe bağlıyı canları isterse ödeyecekler Bu arada ayda 30 günden az olan çalışma günlerinin emeklilik primlerini ise isterlerse ödeyebilecekler. Yine örneğimizden gidersek, ayda 10 gün işveren bildiriyorsa, kalan 20 günü kendisi isterse ödeyebilecek ama işverenin bildirdiği 10 gün eski adıyla SSK’ya (4/A’ya) sayılacak, isteğe bağlı ödediği 20 gün ise eski adıyla Bağ-Kur’a (4/B’ye) sayılacak. Bu şekilde öderse de ileride SSK’lı gibi değil Bağ-Kur’lu gibi emekli olma riskiyle karşı karşıya gelecek.

2- Kız çocukları için GSS primi ödeyeceksiniz 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SS ve GSS) Kanunu ile ülkemizde ilk defa GSS (Genel Sağlık Sigortası) uygulamaları başlayacak ve artık (okumuyorlarsa) 18 yaşından büyük çocuklarımız sağlık primi ödemeden sağlık yardımı alamayacaklar. Halen geçerli olan Personel ve Sosyal Güvenlik Kanunları gereğince, Kız çocukları, evli olmaması, çalışmaması ve emekli olmaması şartıyla yaşları kaç olursa olsun ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alabilmektedirler. Yeni dönemde ise 18 yaşını ikmal ettikleri andan itibaren (okumuyorlarsa) artık birey sayılacaklar ve ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar ve ailenin gelir durumuna göre GSS primi ödenerek sağlık yardımı alabilecekler. Prim ödenmiyorsa sağlık yardımı alamayacaklar. Okuyorlarsa 18 değil 25 yaşına kadar sağlık yardımı alacaklar. Mesela, evinizde sizinle birlikte ikamet eden 1 Ekim 1990 doğumlu kızınız var ve kızınız 1 Ekim 2008 günü 18 yaşını tamamlayacak ve aynı gün GSS Kanunu da yürürlüğe girmiş olacağından artık kızınız sizin üzerinizden sağlık yardımı-karnesi alamayacaktır. Ancak kızınız GSS kapsamı dışında da değildir. SGK yani Sosyal Güvenlik Kurumu ailenizin gelirlerine bakacak ve evde yaşayan sayısına göre ailede kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden çok ise kızınız için SGK’ya her ay GSS primi ödeyeceksiniz. Yapılan hesaplama sonrasında bulunan kişi başına düşen geliriniz, 212,90 ile 638.70 YTL arasında ise aylık 25.55 YTL, 638.70 ile 1277,40 arasında ise aylık 76,64 YTL, 1277,49 YTL’den fazla ise 153,29 YTL, Genel Sağlık Sigortası primini her ay gidip bankalara ödeyeceksiniz.

3- Askerlik borçlanması zamlanacak Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince sigortalı olan eski SSK’lılar ve 2925’li Tarım SSK’lılar, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu gereğince Bağ-Kur’lu olanlar ile 2926’lı Tarım Bağ-Kur’lular askerlik borçlanmalarınızı 1 Ekim 2008 günü gelmeden yaparsanız daha az ödersiniz. Bu tarihten sonra zamlanacak. Mesela, halen SSK’lıların askerlik borçlanması hesaplanırken, askerlik süresinin her bir ayı için 1 Temmuz 2008’de yürürlüğe giren asgari ücretin (638,70 YTL) yüzde 20’si yani 127,74 YTL dikkate alınmaktadır. Mesela 20 ay askerlik süresi ödeyecekseniz (20 X 127,74) 2 bin 554 YTL ödemeniz gerekiyor. Askerlik borçlanmanızı 1 Ekim’den sonra yaparsanız hesaplama sistemi tamamen değiştiği için ödeyeceğiniz rakam epey zamlanacak. 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe girecek 5510 sayılı kanuna göre askerlik borçlanması için en az asgari ücretin yüzde 32’si kadar ödeme yapacaksınız. Bu durumda 20 aylık askerlik süreniz için ödeyeceğiniz rakam (638,70 X0,32 X20 ) 4 bin 087 YTL olacak. Öte yandan, SSK’lılar şu an için borcu 6 ay içinde ister ilk günü ister son günü ödeme hakkına sahiptir. 1 Ekim’den sonraki borçlanma tutarlarını da size bildirilmesinden itibaren 1 ay içinde tamamını ödemeniz gerekecek.

——————————————————————————–

Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği cümleler reformla yeniden getirilmiş İŞkazasI sonrasında çalışan yüzde 10’dan fazla zarar görmüşse kendisine vefat etmişse geride kalanlarına SGK (eski adıyla SSK) sürekli gelir bağlar. Bağladığı bu gelirin peşin sermaye değerini de sorumlulardan (genellikle işverenlerden) tahsil eder. 506 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesine göre; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (…) Kurumca işverene ödettirilir…”. Bu madde içinde daha önce (…) işareti olan yerde, “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” diye bir ibare vardı. Bu ibare nedeniyle işçi (veya geride kalanları) işverenle anlaşıyor ve SSK’nın rücu alacağını hemen hemen yok ediyorlardı. Ancak, Anayasa Mahkemesi’nin 21/03/2007 tarih ve 26469 sayılı R.G.’de yayımlanan, 23/11/2006 Karar Günlü, 2003/10 Esas ve 2006/106 Karar Sayılı kararıyla, “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” bu ibare iptal edilmiş ve SSK korunmuştu. Ancak, Anayasa Mahkemesi’nin milletin malı olanSSK’yı koruyan bu kararını hiçe sayanlar, aynı cümleyi hem de hiç değiştirmeden 5510 sayılı Kanun’un “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 21’inci maddesine eklediler. Amaç, tıpkı Tuzla’da olduğu işçiler işkazasından ölse bile işverenin cebinden para çıkmasın veya çok az çıksın. “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.”

Bağ- Kur’da basamak sistemi kalktı

Artık Bağ-Kur’lu da hastalık nedeniyle çalışamama durumunda rapor parası alabilecek. Bağ-Kur’lu kadınlar doğum öncesi ve doğum sonrasında 8′er hafta rapor parasından yararlanacak. Ayrıca prim borcu 30 günü geçmedikçe sağlık hizmetinden yararlanabilecek. Mevcut sistemde 1 gün dahi prim borcu bulunana bile sağlık hizmeti sunulmuyor. Bağ-Kur’da basamak sistemi ise kalktı. Bundan sonra Bağ-Kur’luların primi, kendileri tarafından beyan edilen günlük kazancına göre belirlenecek. Sigortalı aynı zamanda işverense, beyan edeceği aylık kazanç, çalıştırdığı sigortalının kazancından az olamayacak. Ayrıca şirket ortağı olan birisi her ortaklığı için ayrı prim ödeyecek. Sosyal Güvenlik Reformu, köy muhtarlarının tarım sigortası kapsamına alınmasını da sağladı. Muhtarlar artık 101 YTL prim ödeyerek tarım sigortasından faydalanabilecek. Gazeteci, pilot ve sanatçılar başta olmak üzere bazı işkollarında yıpranma payı olarak bilinen fiili hizmet zammı kaldırıldı. Reformla birlikte kurşun, arsenik, cam, çimento, kok, alüminyum ve döküm fabrikaları ile itfaiye çalışanları her yıl için 60 günlük fiili hizmet zammı alacak. 1999 ile 2005 yılları arasında disiplin cezası nedeniyle işten atılan memurlar için geriye dönük borçlanma imkanı getirildi. Buna göre disiplin cezası sonucu memuriyetten atılan ancak daha sonra çıkan afla yeniden göreve dönen kişiler, çalışmadıkları dönemi borçlanabilecek. Yeni yasayla memur olarak çalışmaya başlayan gazilerin emekli aylıkları kesilmeyecek. Gazilerin ihtiyaç duyduğu her türlü ortez, protez ve diğer iyileştirici araçlar da hiçbir katkı payı ödemeden en iyisinden temin edilecek. Ayrıca özel hastaneler, gazi ve şehit yakınlarından fark ücreti alamayacak. Çalışan kadınlara da doğum izinlerini borçlanma hakkı verildi. Bu hak, 2 çocuk için geçerli olacak. Malullük aylığı bağlanabilmesi için en az 10 yıl sigortalı olma ve toplam bin 800 gün prim ödeme şartı aranacak. Ancak, başka birinin bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar bu hüküm dışında tutulacak. Bu kişilerde, bin 800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bildirilme şartı aranacak. Ayrıca bunların maaşı yüzde 10 daha yüksek olacak. Hem eşinden hem de ana veya babasından ölüm aylığına hak kazananlar, bunlardan birini tercih edecek. Anne ya da babasını kasten öldürdüğü veya iş göremez hale getirdiği mahkeme kararıyla belgelenen kişiye, aylık bağlanmayacak. Bakıma muhtaç çocuğu olan anneye, 5 yıl erken emeklilik hakkı verildi. Buna göre bakıma muhtaç çocuğu bulunan sigortalı kadınlar, 20 yıl çalıştıktan sonra 25 yıl çalışmış gibi kabul edilerek emekli olabilecek. Daha önce ortalama kazancın yüzde 35′i olarak öngörülen emekli maaşının alt sınırı, eşi ve çocuğu olan sigortalılar için 40′a çıktı.

Yeni yasadan önce sigortalı olmanın faydaları

1- 65 yaşında emeklilikten kurtulun

YENİ yasa yürürlüğe girmeden sosyal güvenlik kapsamına giren kadınlar 58 ve erkekler 60 yaşında, SSK’lı iseler 7000 gün, Bağ-Kur ve T.C. emekli Sandığı iştirakçisi iseler 9000 günle emekli olacaklar. Öte yandan yeni yasadan sonra ise girenlerden SSK’lı olanlar 7200 günle emekli olacaklar.

 2- emekli aylıklarınız 10 puan fazla olacak

YENİ yasadan önce sosyal güvenlik sistemi kapsamına girenlerin ilk 3600 günlerinin her 360 günü için aylık bağlama oranları yüzde 3 olacak ama daha sonra girenlerin her 360 günleri için yüzde 2 olacak. 

3- emekli olduktan sonra da çalışın

YENİ yasadan önce sisteme girenler emekli olduktan sonra SGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi) ödeyerek hem emekli aylıklarını alıp hem de çalışabilecekler. Yasa çıktıktan sonra bu şans yok.

4- Reformdan önce devlet memuru olanlar en şanslı kesim olacak

YENİ yasadan önce memur olacak olanlar ise en şanslıları olacak. Çünkü, memurlar emeklilik zamanları ve şartları ile emekli aylığının hesaplanması yönünden eski 5434 sayılı Kanuna tabi olacaklar ama yeni yasadan sonra işe giren memurlar yeni yasaya (5510’a) tabi olacaklar. Mesela aylık bağlama oranları eski memurlar için (25 yıla kadar) yıllık yüzde 3 iken yeni memurları için yüzde 2 olacak.


BU HABERİ SOSYAL MEDYA DA PAYLAŞ